Lễ hội cầu ngư miền biển Sông Cầu

Cũng như bao làng chài ven biển Nam Trung Bộ và Nam Bộ, ngư dân miền biển Sông Cầu, Phú Yên còn giữ tục giỗ ông Nam Hải còn gọi là lễ cầu Ngư, tức là việc thờ cúng cá voi (Cá Ông). Lễ hội cầu ngư là hình thức sinh hoạt văn hoá cộng đồng đặc sắc của ngư dân vùng biển Phú Yên – Nó chứa đựng tất cả những khát vọng, những ước muốn tâm linh vừa trần tục vừa thiêng liêng, vừa tha thiết, nhưng mãnh liệt. Thời gian trôi qua, bao nhiêu lớp sa bồi văn hoá, lịch sử, tín ngưỡng đã lắng đọng trên lễ nghi, trò diễn và nghi thức thờ cúng của lễ hội cầu ngư, khiến nó trở thành một hiện tượng văn hoá có sức thu hút, lôi cuốn nhiều thế hệ con người.

 Rước Lễ Nghinh thần
Cá voi là loài cá thường sống ở biển, có vú, đẻ con, thở bằng phổi, lấy ôxy trực tiếp trên mặt nước nên cứ 3 đến 5 phút phải nổi lên mặt nước để lấy dưỡng khí. So với các loài động vật ở biển, cá voi là loại cá lớn, có con nặng từ 130 đến 160 tấn, dài 30 đến 35m. Do quá lớn nên mỗi lần gặp bão cá voi cũng là con vật bị đe doạ nhiều nhất. Cá voi rất sợ bão. Nếu không tránh bão kịp, bị sóng lớn đập vào lưng dập phổi, cá voi sẽ chết. Trên đường đi tránh bão, khi gặp bất cứ vật gì tương đối lớn trôi lênh đênh trên biển như thuyền bè, người....cá voi đều ghé lưng đỡ để che cho sóng không đập vào lưng nó. Có lúc hai con cá voi nép lại hai bên mạn thuyền để tránh bão, nhờ vậy thuyền và ngư dân trên thuyền vượt qua được sóng to, gió lớn. Trong tâm thức của ngư dân điều may mắn đó là nhờ có thần linh hỗ trợ. Có lẽ đó cũng là một cách lý giải mối quan hệ giữa ngư dân với cá voi để từ đó cá voi được thần linh hoá trong tiềm thức và tình cảm sâu đậm của ngư dân vùng ven biển Nam Trung Bộ và Nam Bộ.


Hò bá trạo trong lễ hội cầu ngư 
Tục thờ cá voi vốn là tín ngưỡng của người Chăm, sau đó người Việt đã tiếp thu được trong quá trình giao lưu và tiếp biến văn hoá. Theo truyền thuyết, trong một lần tuần du ở Nam Hải, đức Phật quan âm thương xót cho thân phận bé mọn của ngư dân phải chống chọi biển sâu, bãi lớn và chết chìm ngoài biển khơi nên ngài xé chiếc áo cà sa ra muôn mảnh thả trên mặt biển rồi hoá phép thành Cá Ông, lại ban cho phép “thâu đường” (rút ngắn khoảng cách) để thay mặt đức Phật cứu người lâm nạn. Không ai có thể khẳng định chắc chắn được điều đó. Chỉ biết ngư dân từ thế hệ này qua thế hệ kia đều nói rằng: cá voi không bao giờ hại người mà luôn luôn cứu người làm nghề biển bị tại nạn đắm thuyền.
Ths.Nguyễn Hoài Sơn

Nhận xét&Bình luận

| Copyright © 2010 Du Lịch Sông Cầu - Điểm đến của những nụ cười